Shun: ăn theo mùa ở Nhật
"Shun" nghĩa là gì, ba giai đoạn hashiri, shun, nagori và cách ẩm thực Nhật thể hiện mùa trên đĩa ăn. Bài đọc N3 kèm bản dịch.
Bài đọc (tiếng Nhật)
日本の食文化では、「旬（しゅん）」という考え方が昔から大切にされてきました。旬とは、その食べ物が自然にたくさんとれて、一年でいちばんおいしく、栄養も豊富になる時期のことです。旬の時期は食べ物によってちがいます。たとえば、タケノコは春、トマトは夏、サンマや栗は秋、ブリやダイコンは冬がおいしいと言われています。
さらに、同じ食材でも、季節の始めにとれる「はしり」、いちばんよくとれる「旬」、季節の終わりの「名残（なごり）」と分けて、味の変化まで楽しむ人もいます。日本人は季節の移り変わりに気持ちを動かされてきたので、こうした細かいちがいを味わう習慣が生まれたのだと考えられています。
季節を感じさせるのは、味だけではありません。和食では、料理を盛りつける器を季節に合わせて選んだり、季節の葉や花を料理に添えたりして、目でも季節を楽しめるように工夫します。
なお、今はスーパーへ行けば、一年じゅうたいていの野菜や果物が買えます。しかし、そのうちの多くは、あたたかいハウスの中で育てられたものや、外国から運ばれてきたものです。だからこそ、自然にとれる旬の味を知っておくと、季節の変化をより深く感じることができるでしょう。
Bản dịch
Trong văn hóa ẩm thực Nhật Bản, quan niệm 「旬 (しゅん)」 từ xưa đã được coi trọng. 旬 là thời kỳ mà một loại thực phẩm được thu hoạch dồi dào một cách tự nhiên, ngon nhất trong năm và cũng giàu dinh dưỡng nhất. Thời kỳ 旬 khác nhau tùy theo từng loại thực phẩm. Ví dụ, người ta nói măng ngon vào mùa xuân, cà chua vào mùa hè, cá thu đao và hạt dẻ vào mùa thu, cá cam (buri) và củ cải trắng vào mùa đông.
Hơn nữa, cùng một nguyên liệu, có người còn chia thành 「はしり」 thu được vào đầu mùa, 「旬」 thu được nhiều nhất, và 「名残 (なごり)」 vào cuối mùa, thưởng thức cả sự thay đổi của hương vị. Vì người Nhật vốn rung động trước sự chuyển mùa nên người ta cho rằng tập quán nếm trải những khác biệt tinh tế này đã ra đời.
Không chỉ vị giác mới gợi cảm giác mùa. Trong washoku, người ta chọn bát đĩa đựng món ăn cho hợp với mùa, hoặc điểm thêm lá và hoa theo mùa lên món ăn, để có thể thưởng thức mùa bằng cả mắt.
Ngoài ra, ngày nay chỉ cần đến siêu thị là gần như quanh năm đều mua được hầu hết các loại rau và trái cây. Tuy nhiên, nhiều trong số đó được trồng trong nhà kính ấm áp, hoặc được vận chuyển từ nước ngoài. Chính vì vậy, nếu biết hương vị của 旬 được thu hoạch tự nhiên, ta có thể cảm nhận sâu sắc hơn sự thay đổi của mùa.
Câu hỏi đọc hiểu
Chọn đáp án cho từng câu rồi kiểm tra.
Câu 1この文章で説明されている「旬」とは何ですか。
「旬」 được giải thích trong đoạn văn này là gì?
Câu 2「はしり」「旬」「名残」という言葉は、何を表していますか。
Các từ 「はしり」, 「旬」, 「名残」 biểu thị điều gì?
Câu 3和食で「目でも季節を楽しむ」ための工夫として、本文にあげられているのはどれですか。
Trong washoku, đâu là cách được nêu trong bài để 「thưởng thức mùa bằng cả mắt」?
Câu 4本文の内容と合っているものはどれですか。
Đâu là điều phù hợp với nội dung của bài?
